شرح حال آیت الله محمد شاهرودی

                                                         شرح حال آیة اللَّه حسینى شاهرودى

ولادت:

آیة اللَّه حاج سید محمد حسینى شاهرودى، در ماه جمادى الاول سال 1344 هجرى قمرى، در نجف اشرف‏دیده به جهان گشودند و در خانواده‏اى رشد و نمو کردند که از متدیّن‏ترین و با تقواترین بیوت علمى نجف‏اشرف به شمار مى‏رفت، چه آنکه از طرف پدرى، والدى همچون مرحوم آیة اللَّه حاج سید محمود حسینى‏شاهرودى داشتند که مستغنى از تعریف و بى نیاز از توصیف مى‏باشند.

آن شخصیت بزرگ از لحاظ عدالت و تقوى و زهد و ورع و فقاهت زبانزد خاص و عام بودند و پس از فوت‏مرحوم آیة اللَّه سید ابوالحسن اصفهانى1 سالهاى متمادى مرجعیّت عامّه جهان تشیّع را بر عهده داشتند. ذکراحوال ایشان از عهده این جزوه مختصر خارج است و در کتب مفصله زندگینامه آن مرجع عظیم الشأن همانندکتاب »الامام الشاهرودى« به رشته تحریر در آمده است.

و اما والده ایشان صبیّه مرحوم آیة اللَّه شیخ محمد رضا فاضل نیشابورى بود که از زهّاد معروف و از مدرّسین‏عقائد و اخلاق در حوزه نجف اشرف بشمار مى‏رفت، و روحانیون و فضلاء در جلسه درس ایشان شرکت‏نموده و از بیانات گهربار ایشان استفاده مى‏بردند. والده ماجده ایشان بانویى بود مشهور به ترک زرق و برق وزخارف دنیوى، و هیچگاه در مقابل سختیهاو مرارتهاى که زندگى در نجف اشرف بویژه در آن زمان داشت خم‏به ابرو نیاورد و با ایمان کامل و با توکل به خدا در کنار همسر عظیم الشأن خود زندگى مى‏کرد، و حتّى در اواخرایام مرجعیّت عامّه مرحوم آیة اللَّه شاهرودى1 دست از ساده زیستى و ترک دنیا برنداشته به همان رویه حسنه وخداپسندانه ادامه داد.

آن مرحومه درکنار تقوى و تدیّن داراى مدارج علمى و مراتبى از فضل و کمال بود و منزل ایشان همواره محلّ‏تردد بانوان مسلمان بود که قرائت قرآن و نماز خود را تصحیح نموده و احکام شرعى و مسائل دینى را از ایشان‏فرا مى‏گرفتند، و حتّى فرزندان و نوادگانشان مقدار زیادى از مقدمات و مسائل شرعى و احکام اسلامى وروایات اخلاقى را نزد ایشان فرا مى‏گرفتند.

آیة اللَّه سید محمد شاهرودى در این محیط معنوى و پاک تعلیمات اولیّه و دروس ابتدائى و مقدماتى را نزد والدماجد و والده ماجده خویش فرا گرفتند و ریشه‏هاى ایمان و تقوى و تعالیم اسلامى در وجودشان مستحکم‏گردید.

گوشه هایى از اشتغالات علمى ایشان مقدمات را نزد والد بزرگوار خود و همچنین مرحوم شیخ على شهر بابکى و مرحوم شیخ شمس زنجانى‏که از اساتید مبرّز علم منطق بود فرا گرفتند.

بعضى از دروس سطح مانند رسائل و مکاسب را نزد والد معظّمشان بصورت خصوصى فرا گرفتند و کتاب‏کفایة الاصول را نزد مرحوم آیة اللَّه میرزا هاشم آملى1 و مرحوم آیة اللَّه شیخ عبدالحسین رشتى1 حاضر شدند.

تدریس سطوح عالیه:

در ابتداء جوانى از مدرسین سطوح عالیه دروس حوزوى بشمار مى‏رفتند و مطالب سخت و دشوار کتب‏درسى را بخوبى براى شاگردان شرح داده و روشن مى‏نمودند و این امر همزمان بود با ابتداى حضور ایشان دردرس خارج.

حضور در درس خارج:

ایشان در سال 1360 هجرى قمرى، در سن شانزده سالگى به آخرین مرحله دروس حوزوى یعنى درس خارج‏قدم نهادند، و به سبب تربیت و خط مشى صحیحى که والد بزرگوارشان ترسیم نموده بودند و بخصوص تأکیدداشتند که ایشان متمحّض در درس و بحث باشند و از اشتغالات دیگر بر حذر باشند، از عمر گرانبها استفاده‏کامل برده و اوقات خود را با جدّ و جهد فراوان در راه تحصیل و تعلیم صرف مى‏نمودند.

ایشان مدت مدیدى در جلسات درس خارج شرکت نموده و از محضر درس آیة اللَّه حاج سید محمودشاهرودى1 بهره کافى برده و از علوم ایشان استفاده کامل مى‏نمودند تا اینکه خود به درجات عالیه اجتهاد نائل‏آمدند و در عین حال تا آخرین جلسات درس والد معظّم خود شرکت نمودند و تقریرات درس اصول و فقه‏ایشان را به رشته تحریر در آوردند.

تقریرات درس خارج:

درس خارج داراى مفاهیم مشکل و اصطلاحات دشوار و معانى عمیق مى‏باشد که دقت بسزائى را مى‏طلبد، وبخصوص در زمان سابق که بسیارى از کتابهاو شرحهاى فعلى موجود نبود بسیارى از مطالب غامض این علم‏شریف در اجمال و ابهام قرار مى‏گرفت.

در چنین شرایطى روشن است که بسیارى از پویندگان معرفت و طالبان علوم آل محمد6 که تازه در این وادى‏قدم گذاشته‏اند کاملاً به عمق مطالب پى نبرده و مقصود استاد بر آنها روشن نمى‏شود، و در اینجاست که‏اهمیت مجلس تقریر دوباره درس خارج نمودار مى‏گردد.

به همین جهت ایشان هر روزه پس از اتمام درس خارج والدمعظم، بلا فاصله جلسه دیگرى تشکیل داده ودرس را از ابتداء شرح مى‏نمودند و کاملاً توضیح مى‏دادند وعده زیادى از بیانات ایشان استفاده مى‏بردند.

شرکت در مجلس استفتاء:

ایشان از ارکان مجلس استفتاء مرحوم آیة اللَّه حاج سید محمود شاهرودى1 بودند، که در این مجلس‏استفتاءاتى که از طرف شیعیان نقاط مختلف جهان که از مقلّدین آن مرحوم بودند مى‏رسید پاسخ داده مى‏شد.

این مجلس استفتاء با حضور جمعى از بارزترین فضلاء و علماء حوزه علمیه نجف اشرف برگزار مى‏گردید، ومسائل مهم و بغرنج در آن جلسه مطرح مى‏شد و پس از بحث و بررسى لازم آنها را به نظر مبارک مرحوم آیة اللَّه‏شاهرودى1 مى‏رساندند و ایشان آخرین حکم را صادر مى‏فرمودند.

اجازه اجتهاد:

ایشان در سال 1375 ه.ق، پس از بروز مدارج علمى و کمالى و پس از امتحانهاى متعدّدى که از ایشان به عمل‏آمد موفّق به کسب اجازه اجتهاد از مرحوم آیة اللَّه حاج سید محمود شاهرودى1 شدند، با توجه به آنکه آن‏مرحوم در زمینه اعطاء اجازه اجتهاد در حوزه علمیه نجف اشرف معروف به »ذوالشهادتین« بودند، یعنى درامتحان اجتهاد چنان سختگیرى و دقّتى مى‏کردند که اجازه اجتهاد ایشان ارزش اجازه اجتهاد از دو نفر از علماءرا داشت.

همچنین ایشان از مرحوم آیة اللَّه سید جمال الدین گلپایگانى1 که از شاگردان مبّرز میرزاى نائینى1 بودند اجازه‏اجتهاد دریافت نمودند.

تدریس خارج فقه و اصول:

ایشان اولین جلسات تدریس خارج را تقریباً در سال 1383 ه.ق، در سن سى و نه سالگى، و در مسجد هندى‏که از مهمترین مراکز تدریس در حوزه علمیه نجف اشرف به شمار مى‏رفت شروع نمودند، و همچنان درمجلس درس والد معظم شرکت مى‏جستند و تاکنون در کنار خدمات اجتماعى و اشتغالات علمى، روزى دوجلسه بحث خارج فقه و اصول ایراد مى‏نمایند، و شاگردانى مبرز و با فضل به جامعه اسلامى تحویل داده‏اند ودر حال حاضر عده زیادى از شخصیتهاى علمى و دینى که در بلاد مختلف مشغول به خدمت و ترویج احکام وتدریس در حوزه‏هاى علمیه و دانشگاهها و ارائه خدمات در مسئولیتهاى مختلف هستند از شاگردان ایشان‏مى‏باشند.

هجرت به حوزه علمیه قم:

در پى اخراج ایشان توسط رژیم بعث عراق از نجف اشرف به جمهورى اسلامى ایران در سال 1400 ه.ق،ایشان در شهر مقدس قم رحل اقامت افکندند و همچنان به تدریس فقه و اصول و تربیت و تهذیب شاگردان‏پرداخته و منشأ خیرات و برکات و خدمات کثیره و حل مشکلات شرعى و اجتماعى مى‏باشند.

تألیفات مطبوع:

1 - »ذخیرة المؤمنین لیوم الدین« رساله عملیه به زبان عربى.

2 - »توضیح مناسک الحج« مناسک حج به زبان عربى.

3 - »دروس فی احکام النساء« به زبان عربى.

4 - »کتاب الطهارة« تقریرات بحث خارج فقه ایشان است که توسط اخوى گرانقدرشان جناب آیة اللَّه حاج سیدحسین حسینى شاهرودى که از مدرسین حوزه علمیه قم مى‏باشد، به رشته تحریر در آمده است.

5 - »کتاب الصوم« احکام روزه به زبان عربى.

6 - »رساله توضیح المسائل« رساله عملیه به زبان فارسى.

7 - »توضیح مناسک حج« احکام حج به زبان فارسى.

8 - »رساله توضیح المسائل« به زبان اردو.

9 - کتاب استفتائات فارسى.

10 - کتاب درسهایى ویژه بانوان.

11 - »رساله مختصر الاحکام« به زبان اردو.

تألیفات مخطوط:

/ 0 نظر / 35 بازدید