شرح حال آیت الله مکارم شیرازی

3 - هجرت در جوانى

ایشان براى آشنایى با نظرات و افکار اساتید بزرگ یکى از حوزه‏هاى عظیم شیعه در سال 1369 ه.ق واردحوزه علمیه نجف اشرف گردیدند و در آنجا در دروس اساتید عالى مقام و بزرگى همچون آیات عظام آقاى‏حکیم و آقاى خوئى و آقاى سید عبدالهادى شیرازى و اساتید برجسته دیگر - قدس اللَّه اسرارهم - شرکت‏جستند.

4 - رسم دیرینه حوزه

یکى از رسومات همیشگى حوزه‏اى علمیه این بود که وقتى شخصى با درک صحیح و تحمّل رنج و محنت به‏درجه‏اى از فضل و تقوا نائل مى‏شد، اساتید فن او را مورد لطف قرار داده و در هر بابى به او اجازه‏اى مى‏دادندتا هم مردم را متوجه او سازند و هم خود او را جرأت در پیشرفت بیشتر عنایت گردد. بر مبناى همین رسم‏دیرینه، ایشان در سن 24 سالگى به اخذ درجه اجتهاد مطلق از محضر دو نفر از آیات بزرگ نجف نائل شدند،و آیة اللَّه العظمى حکیم تقریظ کوتاه و پر محتوایى بر تقریرات ایشان از درس فقه )ابواب طهارت( نوشتند که‏بسیار ممتاز است.

5 - رجعتى پس از هجرت

اقتباس و استفاضه از فیوض علمى دروس اساتید نجف همچنان ادامه داشت تا اینکه بر اثر نبود وسایل وامکانات، در ماه شعبان سال 1370 ه.ق مطابق با سال 1330 به ایران بازگشت و در شهر مقدس قم که آن روزمشتاق رجال علمى بود مأوى گزید و در جمعى که باید بعداً اثرى بس عظیم بوجود آورند وارد شد.

6 - حوزه‏اى دیگر، درسى دیگر

آیةاللَّه مکارم شیرازى بعد از بازگشت به ایران به تدریس سطوح عالى و سپس خارج »اصول« و »فقه« پرداختندو ده‏ها سال است که حوزه گرم درس خارج ایشان مورد استقبال طلاب و فضلاست؛ و تاکنون در حدود پنج‏دوره درس خارج اصول را تدریس فرموده‏اند. بسیارى از کتب مهم فقهى را تدریس کرده و به رشته تحریردرآورده‏اند. در حال حاضر حوزه درس خارج ایشان یکى از پرجمعیت‏ترین دروس حوزه‏هاى علمیه شیعه‏است. ایشان از آغاز دوران جوانى به تألیف کتاب در رشته‏هاى مختلف عقاید و معارف اسلامى و تفسیر و فقه‏و اصول پرداختند، و یکى از مؤلفان بزرگ جهان اسلام محسوب مى‏شوند.

7 - حیات سیاسى

ایشان در انقلاب اسلامى حضور فعال داشتند و به همین دلیل چند بار به زندان طاغوت افتادند و به سه شهر»چابهار«، »مهاباد« و »انارک« تبعید شدند درتدوین قانون اساسى در خبرگان اوّل نیز نقش مؤثرى داشتند.

8 - خدمات ارزنده ایشان:

الف - نشریه علمى بزرگ شیعه:

در رژیم طاغوت احساس مى‏شد که حوزه علمیه قم نیازمند یک نشریه عمومى است تا بتواند با نشریات گمراه‏کننده‏اى که بدبختانه تعداد آنها نیز کم نبود مبارزه نماید. بعلاوه مسلمانان همواره از این دانشگاه بزرگ اسلامى‏چنین انتظارى را داشتند و طبقات مختلف از مراجع بزرگ حوزه و دیگران چنین تقاضایى مى‏کردند بطورمسلم انتشار مجله‏اى که بتواند به اشکالات مذهبى جوانان پاسخ بگوید و با نشریات گمراه کننده مبارزه نماید،مشکلاتى داشت که باید پشت سر گذاشته مى‏شد. و از آنجا که بعضى از افکار در آن روز آماده پذیرش چنین‏نشریه‏اى نبود اندیشمندانى مصمم و مبتکر را مى‏طلبید تا با عزم راسخ خود این بار مهم را به دوش گیرند. ازاین نظر ایشان با همکارى جمعى از دانشمندان براى انتشار نشریه ماهانه »مکتب اسلام« که با کمک زعماى‏حوزه علمیه قم و با کمک مالى جمعى از نیکوکاران تأسیس شده بود، تشریک مساعى نمود. این نشریه درجهان شیعه بى سابقه بود و شاید از نظر وسعت انتشار - در میان مجلات علمى و دینى - در تمام جهان اسلام،جزء درجه اوّلها بود. این مجله راه نوینى به روى فضلا و دانشمندان جوان حوزه گشود. و در حالى که از سال‏تأسیس آن (1336 شمسى( حدود پنجاه سال مى‏گذرد خدمات ارزنده‏اى به جهان اسلام و شیعه نمود و درقلوب جوانان و دانشجویان و اساتید و فضلاء مقام و منزلتى بس ارجمند پیدا کرد و نور اسلام و تشیّع را از مرکزآن به اطراف جهان فرستاد.

ب( نقطه تحوّل در افکار طلاب و دانشجویان

در سالهاى 1330 و 1332 دستگاه تبلیغات »مادیها« در محیط کشور بالا گرفت، مقامات روحانى وشخصیت‏هاى علمى حوزه احساس کردند که هجوم مکاتب باطله جوانان را تهدید مى‏کند و نشریات‏روزافزون افراد گمراه و ایادى بیگانه، در اختیار جوانان دانشگاهى و غیره گذارده مى‏شود. و این برهه از زمان‏رجال مذهبى و استادان فلسفه و عقاید، احساس مسئولیت کرده و جلسه‏هایى براى آشنا ساختن جوانان با طرزمبارزه منطقى با این مکاتب تشکیل دادند و ایشان یکى از پیشگامان در تأسیس چنین جلساتى بودند. ایشان باهمکارى جمعى از دانشمندان جلسه بحث علمى و فلسفى تشکیل دادند که در آن جلسه کلیه اصول فلسفى‏مکتبهاى مادى مطرح مى‏گردد. این جلسه سبب شد تا ایشان در این مباحث به حد کافى غور کنند و رساله ونوشته‏هاى آنها را مورد بررسى قرار دهند. از این نظر توانستند یک کتاب علمى که در باب خود ممتاز و بى‏نظیراست به نام »فیلسوف نماها« را از خود به یادگار بگذارند. این کتاب با استقبال عظیم جوانان و طبقه روشنفکران‏روبرو گردید و دسته‏اى از گمراهان در پرتو این کتاب از چنگال مکتب مادیگرى و ماتریالیسم رهایى یافتند.

این کتاب بیش از 30 مرتبه به چاپ رسیده و به تصدیق اهل فن کمتر کتابى این چنین جامع در تحلیل اصول

فلسفى مارکسیستها نگارش یافته است. با اینکه دهها سال از انتشار این کتاب مى‏گذرد هنوز طراوت و ابتکارخود را در محیطهاى علمى حفظ نموده است و اخیراً که کمونیستهاى کشور همسایه و مسلمانان افغانستان رامورد هجوم وحشیانه خود قرار داده و آن را مدتى به اشغال خود درآورده بودند اخبار فراوانى رسیده که حاکى‏از نقش مهم این کتاب در خنثى نمودن تبلیغات آنها و در توجیه صحیح مردم ایفا کرده بود. این فصل در حقیقت‏نخستین نقطه تحول فکرى در ایشان بود و از این هنگام به بعد قسمتى از اوقات خود را صرف خواندن کتابهاى‏فلسفى و کلامى و مطالعه در آراء و عقاید ملل جهان مى‏نمود و توانستند در مدتى کمتر از شانزده سال به آراء وعقاید فرقه‏هاى مختلف اسلامى و غیر اسلامى به خوبى واقف گردند و کتابهایى در این زمینه منتشر سازند.

ج( تأسیس جلسات درس عقاید و مذهب

ایشان احساس کردند کتابهایى که در زمینه عقاید اسلامى نوشته شده با گذشت فراوانى زمان نمى‏تواندپاسخگوى نیازمندیهاى امروز باشد زیرا این کتابها در قرونى نوشته شده که اشکالات امروز مادیها مطرح نبودو بازار ایادى استعمار این چنین گرم نبود. بعلاوه در آن کتابهاى مسائلى مانند نزاع »اشعرى و معتزلى« و امثال‏آن مطرح است که امروز از گردونه مباحث عقاید بیرون رفته و رنگ بحثهاى موسمى به خود گرفته است. روى‏این ملاحظات ایشان بار دیگر به کمک ذوق و استعداد خاص خویش، مسائل عقیدتى اسلام و اصول پنجگانه‏را به طرز بى سابقه‏اى مطرح ساختند و با تشکیل درس عقاید، صدها نفر را به این مسائل آشنا کرده و کتابهایى‏که حاوى فشرده آن جلسات علمى است را تألیف نمود. نام این کتابها بطور خلاصه چنین است:

1 - آفریدگار جهان: این کتاب به اثبات صانع و پاسخ به کلیه شبهات مادّیها که در این زمینه - در گذشته و حال -مطرح مى‏باشد پرداخته است.

2 - چگونه خدا را بشناسیم؟: این کتاب پیرامون صفات خداوند بحث مى‏کند که طرز نگارش و تحلیل آن کاملاًابتکارى است.

3 - رهبران بزرگ و مسئولیتهاى بزرگتر: پیرامون نبوّت عامّه و رسالت جهانى پیامبران است که در آن مدینه‏فاضله، حکومت وجدان، مسائل مربوط به وحى، عصمت و اعجاز به طور دقیق مورد بحث و بررسى قرارگرفته است.

4 - داروینیسم و یا آخرین فرضیه‏هاى تکامل: در این کتاب مسأله تکامل انواع - که به نام فرضیه داروین معروف‏است - مطابق آخرین نظریه‏هاى علمى، تحلیل و تجزیه شده که در سال یکهزار و سیصد و چهل و پنج براى‏اولین بار به چاپ رسید.

5 - قرآن و آخرین پیامبر: پیرامون نبوت خاصه پیامبر اسلام6 مى‏باشد - که در آن دلایل نبوت پیامبر اسلام موردبحث واقع شده است.

د( مجمع علمى نجات نسل جوان

ایشان به موازات جلسات درس عقاید، جلسه دیگرى تشکیل دادند که در هشت رشته از مذاهب موجودجهان، افرادى پرورش یابند تا بتوانند از طریق بحث و مناظره یا نوشتن کتاب با مبلغان مذاهب مختلف روبه‏روشوند و به ایرادها و دلایل آنها پاسخ بگویند. این جلسه در مدت کمى توانست فضلایى پرورش دهد که هرکدام در رشته خاص خود تخصص لازم را کسب نمودند و هم اکنون جمعى از نویسندگان زبده حوزه علمیه؛محصول آن جلسه مى‏باشند. همچنین براى رهایى جوانان از چنگال عوامل فساد با همکارى جمعى دست به‏تشکیل مجمع علمى نجات نسل جوان زدند. یکى از نتایج این مجمع گذاردن نشریات جالب در اختیار جوانان‏بود که به سرعت جاى خود را در میان جوانان کشور باز کرد.

ه( مبارزه با التقاطیها

ایشان در یکى از سفرهاى خود به شیراز با بازار گرم صوفیگرى روبرو شدند. گروهى از محضر ایشان‏درخواست نمودند که با قلم شیواى خود کتابى پیرامون اصول صوفیگرى - که اتقان و ادب در آن رعایت شده‏باشد - بنویسند. ایشان نیز با استفاده از مدارک موجود، عقاید دسته مزبور را با کمال ادب و احترام - که همواره‏شیوه ایشان در نگارش مى‏باشد - مورد بررسى و انتقاد قرار داده و کتابى نوشتند که به نام »جلوه حق« در سال1330 انتشار یافت. طرز نگارش این کتاب توجه مخصوص آیة اللَّه العظمى بروجردى؛ را جلب نمود و مؤلف‏را به حضور خود پذیرفت، پس از تقدیر از خدمات ارزنده ایشان بیاناتى ایراد فرمودند از جمله این که: »من این‏کتاب را به هنگام فراغت مطالعه کردم و کوچکترین نقطه ضعفى در آن به نظرم نیامد. شکرالله مساعیک!«

و( تأسیس مؤسسات و مراکز علمى

در این زمینه ایشان مصمم‏اند به تعداد معصومین - علیهم السلام - مدرسه و مرکز علمى، فرهنگى، خدماتى‏تأسیس نمایند. و بحمد الله تاکنون موفق به تأسیس چهار مدرسه مهم و مجتمع فرهنگى در حوزه علمیه‏گردیده‏اند.

1 - مدرسة الامام امیرالمؤمنین )ع(: این مدرسه در زمینى به مساحت 600 متر و در چهار طبقه احداث گردیده‏و مرکزى براى تحقیق و تألیف کتابهاى ارزنده علمى است.

2 - مدرسه امام حسن مجتبى )ع(: که هم اکنون مورد استفاده تعداد زیادى از طلاب محترم حوزه علمیه درمقطع مقدماتى حوزه علمیه قم است.

3 - مدرسه امام حسین )ع(: این مدرسه نیز در چهار طبقه احداث گردیده که هم اکنون مرکز اصلى رشته‏تخصصى تفسیر قرآن قرآن کریم حوزه علمیه قم است همچنین این مرکز داراى کتابخانه نیز مى‏باشد.

4 - مجتمع فرهنگى و زائر سراى امام صادق )ع(: این مرکز در 6 طبقه داراى کتابخانه، در حدود 30 واحدکامل، حسینیه، آشپزخانه و سالن غذاخورى جهت استفاده زوار حضرت رضا)ع( احداث گردیده است.

5 - مجتمع فرهنگى و زائر سراى امام باقر )ع(: زمین این مرکز خریدارى گردیده و به زودى کار ساخت و سازآن شروع خواهد شد.

9 - ویژگیها و روحیات

ایشان در تعقیب هدف، پشتکار عجیبى دارند و به صراحت در گفتار و رسوخ عزم و قاطعیت، ضرب المثل‏هستند. اگر قدمى را تشخیص دادند که عملى و به حال اسلام سودمند است، به مخالفتهاى کوته نظران وقعى‏نمى‏نهند. در طرز تفکر و نحوه خدمت، کوشش مى‏کنند که از دایره عوام زدگى بیرون باشند و مکررمى‏گویند:»ما باید در جامعه پیشوا باشیم نه دنباله رو«. ایشان در مراعات اصول، فوق العاده سختگیر هستند وآن را فداى مصالح شخصى نمى‏کنند. چه بسا سختگیریهایشان در این باره موجب رنجش بعضى مى‏گردد وکسانى که همیشه به سیاست »تسلیم و سازش« معتقدند، ایشان را در این قسمت ملامت مى‏کنند. ایشان‏همواره مى‏گویند: اصول، حقوق اجتماع است و نمى‏توان آن را فداى مصالح شخصى نمود و حق شخصى من‏نیست تا از آن بگذرم. ایشان از مشاهده مناظر ظلم و ستم فوق العاده ناراحت مى‏شوند و تا آنج

/ 0 نظر / 32 بازدید