کاظم استادی

My Address آدرس من


‎Create Your Badge‎ Previous Months آرشیو ماهانه Home صفحه اصلی Archive آرشیو شهریور ٩٥ خرداد ٩٥ اردیبهشت ٩٥ آذر ٩٤ مهر ٩٤ امرداد ٩٤ خرداد ٩٤ آبان ٩۳ شهریور ٩۳ تیر ٩۳ خرداد ٩۳ فروردین ٩۳ بهمن ٩٢ آبان ٩٢ مهر ٩٢ شهریور ٩٢ امرداد ٩٢ فروردین ٩٢ اسفند ٩۱ بهمن ٩۱ دی ٩۱ آبان ٩۱ شهریور ٩۱ تیر ٩۱ خرداد ٩۱ اردیبهشت ٩۱ اسفند ٩٠ بهمن ٩٠ آبان ٩٠ مهر ٩٠ شهریور ٩٠ امرداد ٩٠ تیر ٩٠ اردیبهشت ٩٠ بهمن ۸٩ More ... اطلاعات بیشتر
      kazem ostadi (ارائه نظرات و پیشنهادات شما موجب خوشحالی من خواهد شد)
شرح حال آیت الله موسوی اردبیلی by: کاظم استادی

                                               شرح حال آیةاللَّه موسوى‏اردبیلى

آیة اللَّه موسوى اردبیلى، سحرگاه سیزدهم رجب 1344 ه.ق، مقارن با سالروز میلاد امیرالمؤمنین7 و برابر با 8بهمن 1304 ه.ش در شهر اردبیل در خانواده‏اى روحانى و تهى دست متولد شدند. پدر ایشان روحانى بزرگوارمرحوم سید عبدالرحیم و مادرشان، زنى پارسا مرحومه سیده خدیجه بود که پیش از آن صاحب هشت فرزنددختر شده بودند.

ایشان که آخرین و تنها  فرزند ذکور خانواده بودند، در سال 1346 ه.ق، در دو سالگى مادر خود را در اثربیمارى حصبه از دست داده و تحت مراقبت خواهرانشان قرار گرفتند.

وضعیت اقتصادى، مذهبى و سیاسى خانواده

پدر ایشان که یک روحانى متعصب و به شدت مذهبى و مقید بود، مى‏خواست افراد خانواده را معتقد، عارف وعامل به مذهب تربیت نماید و در این خصوص بسیار اصرار مى‏ورزید.

آن روزگار مقارن با ایام سلطنت رضاخان پهلوى در ایران بود و هر روز سیاست جدیدى را با زور و تهدیداعمال مى‏نمود.. روزى تحت عنوان اتحاد شکل، لباس و کلاه مردم را تغییر مى‏داد روز دیگر با اعلام کشف‏حجاب غائله‏اى را برپا مى‏نمود. زمانى مراسم عزادارى و روضه‏خوانى و مجالس وعظ و خطابه را منع مى‏کردو زمانى دیگر با ممنوع کردن استفاده از لباس روحانیت، علماء و روحانیون را تحت فشار قرار مى‏داد.

در مقابل این اعمال، بعضى از روحانیون خانه نشین شده سیاست صبر و انتظار را در پیش گرفتند و جمعى باتغییر وضع و لباس، از سلک روحانیت خارج شده شغل دیگرى در اختیار کردند. گروهى دیگر که چندان اندک‏نیز نبودند، تسلیم نشده مقاومت کردند و با تحمل فشار و سختى‏هاى فراوان، گاه مخفى و گاه علنى به مبارزه‏برخاستند. مرحوم میر عبدالرحیم از زمره این افراد بود.

اوضاع آن ایام چنان دهشت زا و خفقان آور بود که به غیر از معدودى از آشنایان و دوستان، کسى جرأت‏نمى‏کرد به خانه ایشان رفت و آمد نماید. نتیجه قهرى این پیش آمدها، فقر و تهى دستى روزافزون خانواده بود،به طورى که بسیارى از روزها و شب‏ها را همه افراد خانواده گرسنه و بى غذا مى‏گذراندند.

شروع تحصیل و آغاز طلبگى

آیة اللَّه موسوى اردبیلى تحصیلات خود را در اوان کودکى و در سن شش سالگى با ورود به مکتب خانه آغازکردند و قرآن کریم را فرا گرفته آنگاه کتاب‏هایى چون رساله عملیه، گلستان، تنبیه الغافلین، نصاب الصبیان، گلزار بهار، ابواب الجنان، مجالس المتقین، تاریخ معجم، درّه نادرى، تاریخ وصاف، حساب فارسى و برخى‏کتب دیگر را نزد معلمان خود آموختند. در سال 1318 ه.ش فراگیرى دروس عربى را آغاز کرده و در سال1319 ه.ش به قصد ادامه تحصیل در دروس حوزوى، وارد مدرسه علمیه ملا ابراهیم در شهرستان اردبیل‏شدند.

و دروس جامع المقدمات، سیوطى، جامى، مطول، حاشیه ملا عبداللَّه، شمسیه، معالم و شرایع را تا سال1322 ه.ش در همان مدرسه به اتمام رساندند.

ایشان تدریس دروس مقدماتى علوم حوزوى یعنى صرف، نحو و منطق را نیز آغاز نمودند و افزون بر آن درهمان زمان به منظور جبران خلأ فرهنگى ناشى از بیست سال دیکتاتورى رضاخانى، اقدام به برپایى مجالس‏وعظ و خطابه و سخنرانى در شهرستان اردبیل و مناطق اطراف آن نیز نمودند.

×××

هجرت به قم

آیة اللَّه موسوى اردبیلى در رمضان المبارک 1322 ه.ش تصمیم گرفتند به شهر مقدس قم مهاجرت نموده‏تحصیلات عالیه را در آن شهر مقدس ادامه دهند و در آخر همان ماه از اردبیل خارج و در نهم شوال وارد شهرمقدس قم شدند و در یکى از حجرات فیضیه رحل اقامت افکندند. مدت اقامت ایشان در شهر مقدس قم، سه‏سال و اندى به طول انجامید که در این مدت لمعتین، رسائل، مکاسب، کفایتین، مباحثى از درس خارج اصول‏و بحث‏هایى از تفسیر قرآن و فلسفه را فراگرفته همزمان به تدریس معالم، لمعتین و قوانین مشغول شدند.ایشان در این مدت از محضر اساتید بزرگوارى استفاده برده و کسب دانش نمودند؛ از جمله مقدارى ازمکاسب و جلد اول کفایه را نزد آیة اللَّه سید محمّد رضا گلپایگانى، بیع مکاسب و جلد دوم کفایه و شرح هدایه‏میبدى را نزد آیة اللَّه حاج سید احمد خونسارى، رسائل را نزد آیة اللَّه حاج شیخ مرتضى حائرى و آیة اللَّه‏سلطانى، منظومه را نزد آیة اللَّه حاج میرزا مهدى مازندرانى و اسفار را نزد آیة اللَّه سید محمد حسین‏طباطبائى1 خواندند.

افزون بر این، ایشان هیچ گاه از ترویج معارف دین غفلت نکرده در ایام تبلیغ در مناطق مختلف ایران مجالس‏وعظ و خطابه تشکیل داده با سخنرانى‏هاى مذهبى خویش، شور و نشاط معنوى به جامعه تزریق مى‏کردند.

آیة اللَّه موسوى اردبیل که آن روزها سخت تشنه تحصیل بودند و محیطى آرام و مناسب را براى تحصیل وتدریس جستجو مى‏کردند، نجف را براى این منظور مناسب‏تر تشخیص داده عزم سفر به آن دیار نمودند.

مهاجرت به نجف اشرف

آیة اللَّه موسوى اردبیلى به اتفاق سه نفر از فضلاى حوزه علمیه قم تصمیم گرفتند به نجف اشرف مهاجرت‏نمایند. با انصراف دو نفر از همراهان، ایشان با نفر سوم یعنى مرحوم شیخ ابوالفضل حلالزاده اردبیلى در 16آبان 1324 ه.ش برابر با اول ذى الحجه 1364 ه.ق از قم حرکت کردند.

ایشان دوران اقامت خویش در نجف اشرف را بهترین ایام تحصیل خود مى‏دانند که محیطى امن و آرام براى‏طلاب حاصل شده بود و محصلین غیر از تحصیل و تدریس و تحقیق، فعالیت دیگرى نداشتند. ایشان نیز باشور و شوق زائد الوصفى، در دروس اساتید بزرگ حوزه در آن روزگار حاضر شده ضمن خوشه چینى ازخرمن آن بزرگان، با علاقه مفرطى به تحقیق و تفحص پیرامون مسائل علمى مطرح در دروس حوزوى پرداخته‏و قسمتى از دروس آن اساتید را نیز به رشته تحریر درآوردند.

فعالیت علمى در نجف

آیة اللَّه موسوى اردبیلى در مدت اقامت در نجف اشرف، در اصول فقه مباحث قطع و ظن، برائت و اشتغال وپاره‏اى از مباحث الفاظ و در فقه، اعداد صلاة و اوقات، قبله و لباس مصلى و مکان مصلى و خلل صلوة وشروط تا آخر مکاسب را نزد مرحوم آیة اللَّه خوئى، بحث طهارة را تا آخر وضو نزد مرحوم آیة اللَّه سیدعبدالهادى شیرازى، اول کتاب بیع را نزد مرحوم آیة اللَّه میلانى، بیع صبى را نزد مرحوم آیة اللَّه شیخ محمدکاظم شیرازى، مقدارى از عروة را نزد مرحوم آیة اللَّه شیخ محمد کاظم آل یاسین و در فلسفه از اول طبیعیات تاآخر منظومه را نزد مرحوم صدراى بادکوبى تحصیل نموده همزمان دروس آیات عظام خوئى، میلانى و حکیم‏را نیز تقریر نمودند.

مدت اقامت ایشان در نجف اشرف هر چند نسبتا کوتاه بود و تنها قریب دو سال و اندى به طول انجامید، اماهمین مدت کوتاه به دلیل اینکه اساتید آن روزگار حوزه نجف از اعاظم فقه و اصول قرون اخیر شیعه بوده‏اند،از نظر علمى براى ایشان بسیار پرثمر و ارزشمند بوده و دقت‏ها و موشکافى‏هاى آن بزرگان در حوزه‏هاى فقه،اصول و فلسفه، تأثیرات شگرفى در شخصیت علمى ایشان گذاشت.

بازگشت به ایران

در آن تاریخ از نظر سیاسى جو عراق به تدریج ناآرام و متشنج مى‏شد. مردم بر ضد هیئت حاکمه، شورش‏نموده خواهان سقوط آن بودند. شورش و آشوب اوج گرفت و در بغداد، نجف و بعضى شهرهاى دیگر به‏خونریزى انجامید. در نتیجه دولت صالح جابر سقوط کرد و مرحوم سید محمد صدر تشکیل دولت داد. پس ازچند صباحى دولت مرحوم صدر نیز سقوط کرد و نورى سعید که یکى دیگر از مهره‏هاى اجانب بود نخست‏وزیر شد.

در این احوال نامه‏اى که حاکى از بیمارى شدید پدر ایشان بود، به دست ایشان رسید و ایشان را پریشان حال‏ساخت. اوضاع نابسامان عراق و نگرانى ناشى از بیمارى پدر موجب گردید ایشان، علیرغم میل باطنى ناچار به‏ترک عراق و عزیمت به ایران شوند.

و پس از بازگشت از عراق، در سال 1327 ه.ش وارد قم شده در مدرسه فیضیه اقامت گزیدند. ایشان هنگام‏مراجعت از عراق مصمم بودند در اسرع وقت به نجف باز گردند و با همین انگیزه، از به همراه آوردن وسایل واثاثیه موجودشان در نجف اشرف، خوددارى کرده بودند. ولى تقدیر برخلاف این بود و دیگر امکان مسافرت مجدد جهت تحصیل در عراق براى ایشان فراهم نشد.

هنگامى که به قم رسیدند، با دریافت خبر سلامتى پدر، براى اطلاع از وضع حوزه و کیفیت و کمیت دروس،چند ماهى در قم ماندند و در همین مدت در جلسات درس خارج فقه مرحوم آیة اللَّه بروجردى، فقه و اصول‏مرحوم آیة اللَّه داماد و فلسفه مرحوم علامه طباطبایى )منظومه( حاضر شدند، تا این که در ماه رجب به اردبیل‏رفته با پدر بزرگوارشان دیدار کردند. پدر ایشان مایل بود بقیه عمر خود را در نجف یا قم اقامت نماید و چون‏رفتن به نجف با خانواده ممکن نبود، به اتفاق به قم رفته منزل کوچک و محقرى تهیه کردند و در آنجا مشغول‏تدریس و تحصیل شدند. ادامه اقامت در قم براى پدر ایشان به دلیل شرائط سخت زندگى مقدور نشد؛ لذا به‏اردبیل بازگشته و در سال 1330 ه.ش به رحمت خدا پیوست.

اشتغالات اقامت در قم

1. ادامه تحصیل و تدریس

چنان که بیان شد مهمترین اشتغال ایشان در قم، ادامه تحصیل و تحقیق بود و علاوه بر حضور مستمر در دروس‏اساتید بزرگوار آن روزگار حوزه یعنى آیات عظام مرحومین بروجردى، سید محمد داماد و علامه طباطبایى دردروس دیگرى مانند درس اخلاق حضرت امام خمینى )ره( و دروس فقه خصوصى آیة اللَّه گلپایگانى و مرحوم‏آیة اللَّه حاج شیخ مرتضى حائرى و مرحوم آیة اللَّه حاج سید احمد خونسارى شرکت مى‏کردند.

از اشتغالات اساسى ایشان در مدت اقامت در قم، تدریس رسائل، مکاسب، کفایه و منظومه به طلاب خوش‏فهم و کوشا بود و علاوه بر آن درس خصوصى خارج فقه و اصول نیز براى برخى مشتاقان و علاقمندان توسطایشان ارائه مى‏گشت.

2. فعالیت قرآنى

یکى دیگر از فعالیت‏هاى آیة اللَّه موسوى اردبیلى در مدت اقامت در قم، فعالیت‏هاى قرآنى و بحث تفسیرقرآن بود که دو روز در هفته با حضور برخى از فضلاء حوزه برگزار مى‏شد. این جلسه در تمام مدت اقامت‏ایشان در قم به طور منظم و مستمر ادامه داشت و پس از مهاجرت ایشان از قم نیز، جلسه مزبور توسط سایراعضا ادامه یافت و تا به امروز )سال 1385 ه.ش( ادامه دارد. ایشان جلسات قرآنى را در مدت اقامت خویش‏در اردبیل و تهران ادامه داد و اکنون نیز یکى از فعالیت‏هاى اصلى ایشان، قرآن پژوهى و پرداختن به علوم قرآن‏و تفسیر آن مى‏باشد که حاصل این مطالعات، گاهى به صورت مقاله در نشریات مختلف منتشر مى‏شود.

3. انتشار مجله

در مدت حضور در قم، توسط ایشان و عده‏اى از فضلاء و روحانیون حوزه علمیه، براى نخستین بار مجله‏اى به‏نام مکتب اسلام در قم منتشر شد که با استقبال کم نظیرى روبرو گردید.

همکارى ایشان با این مجله فقط تا 9 شماره ادامه یافت و پس از مهاجرت از قم، همکارى خویش را با مجله‏قطع نمودند.

4. سفرهاى تبلیغى

علیرغم فشارها و تضییقى که حکومت وقت براى روحانیون بخصوص روحانیانى که دغدغه سیاست نیزداشتند اعمال مى‏کرد، ایشان پرداختن به امور تبلیغى را از اشتغالات اساسى خویش به شمار مى‏آوردند و ازاین رو در ایام تعطیلى دروس حوزوى، ایشان جهت تبلیغ به نقاط مختلف کشور سفر مى‏کردند. هنوز هم درشهرهاى ارومیه، مشهد، بندر انزلى، درگز، همدان، اردبیل، بابل، بهشهر و... مؤمنانى خاطره شیرین‏سخنرانى‏هاى پرشور و پرجذبه ایشان را به خاطر دارند.

5. فعالیت سیاسى

روحانیت داراى دغدغه سیاسى با دخالت در مسائلى که سرنوشت مسلمانان و آینده آنان با آن بستگى داشت،تلاش کرده است، وظیفه خود را به نحو احسن انجام دهد. داستان کنگره جهانى پیمان صلح در زمان نخست‏وزیرى دکتر مصدق از جمله این حوادث بود که آیة اللَّه موسوى اردبیلى که در این جریان یکى از دست‏اندرکاران و گردانندگان مبارزه طلاب بودند، از جانب آیة اللَّه بروجردى در صحن مطهر حضرت معصومه3براى مردم سخنرانى کرده و پیام حضرت آیة اللَّه بروجردى1 را به مردم ابلاغ نمودند.

مراجعت به اردبیل

کثرت فعالیت‏هاى علمى، تبلیغى، فرهنگى و سیاسى باعث گردید که در ماه رمضان سال 1338 ه.ش ضعف وبیمارى بر ایشان غلبه یابد که پس از مراجعات مکرر به پزشکان، تغییر محل سکونت و کاستن از فشار کار به‏ایشان توصیه گردید و در پى آن ناگزیر در سال 1339 ه.ش بمنظور گذراندن تعطیلات تابستانى، قم را بقصداردبیل ترک فرمودند.

پس از ورود به اردبیل، در تابستان همان سال در مسجد مرحوم حاج میرصالح، مجالس وعظ و تبلیغ تشکیل‏داده و نسبت به تجدید بنا و تعمیر مدرسه ملا ابراهیم که در جوار این مسجد قرار داشت، اقدام کردند. با تمام‏شدن فصل تابستان، علیرغم میل شدید باطنى ایشان جهت بازگشت به قم، اصرار علماء و مردم اردبیل باعث‏شد که ایشان تا پایان همان سال به طور موقت در اردبیل بمانند، ولى نیمه کاره ماندن بسیارى از کارهایى که‏توسط ایشان آغاز شده بود، باعث شد که این اقامت موقت به درازا انجامیده تا سال 1347 هش ادامه یابد. به‏جهت طولانى شدن مدت اقامت ایشان در اردبیل، مناسب است شمه‏اى از فعالیت‏هاى این دوره زمانى را بیان‏نماییم.

فعالیت در اردبیل

1. فعالیت‏هاى علمى

با اقامت آیة اللَّه موسوى اردبیلى در اردبیل، جمعى از فضلاء و طلاب اردبیل که در قم مشغول تحصیل بودند،به اردبیل بازگشتند و نزد ایشان به فراگیرى سطوح عالى رسائل، مکاسب و کفایه پرداختند و پس از مدتى،ایشان تدریس خارج اصول و خارج فقه مکاسب و عروة را آغاز نمودند. علاوه بر تدریس، اداره حوزه علمیه،

تجدید بنا یا تعمیر ساختمان‏هاى مدارس، تأمین کمک خرجى طلبه‏ها به شکل شهریه و مساعده و اعزام برخى‏از آنان جهت تبلیغ به روستاها و شهرها و رسیدگى به گرفتارى‏هاى آنان تا حد امکان، بر عهده ایشان بود.

2. تبلیغ

کارهاى تبلیغى ایشان در این مدت هیچ گاه تعطیل نشد و به شکل سخنرانى در منابر و تفسیر قرآن پس از نمازمغرب و عشاء و تشکیل جلسات هفتگى در منازل اشخاص، ادامه داشت.

3. فعالیت اقتصادى

ایشان تصمیم به احداث کارخانه‏اى در شهرستان محروم اردبیل جهت مبارزه با فقر و کمک به فقرا گرفتند. پس‏از بررسى و تحقیق، اشخاصى جهت جمع آورى انفاقات و صدقات مستحبّه تعیین شدند و مقرر شد مرکزى‏جهت آموزش صنایع دستى به تهى دستان و  فروش محصول کار آنان به بازار و تخصیص درآمد حاصله به‏خودشان ایجاد شود.

آغاز کار از جوراب بافى و تریکو بافى بود که ساختمانى جهت آن ایجاد گردید و خانواده هایى تحت پوشش‏قرار گرفتند.

4. فعالیت‏هاى سیاسى

افکار سیاسى ایشان ریشه در دوران صباوت و تربیت خانوادگى ایشان داشت. نگرش و دیدگاه سیاسى ایشان،عمدتاً در صحبت‏ها، سخنرانى‏ها و تبلیغ‏ها خود را نشان مى‏داد که از جمله آنان مى‏توان به هفت سال‏سخنرانى‏هاى پرشور تبلیغى در شهرستان ارومیه اشاره کرد. از تاریخ 1339 ه.ش که ایشان در اردبیل ساکن‏شدند، مبارزات سیاسى جزء لاینفک فعالیت‏هاى ایشان شد و به همین سبب دائماً از جانب دستگاه، تحت‏تعقیب قرار مى‏گرفتند.

5. تألیف کتاب جمال الهى

شهرستان اردبیل از سابق به دلایلى مورد علاقه بهائیها بوده است: و مبلغین بهائى، خصوصاً در فصل تابستان‏که هواى شهرستان اردبیل بسیار مطلوب است، رفت و آمد زیادى به آن شهر داشته باشند. بیشتر مخاطبان این‏مبلغین، جوانان و دانش‏آموزان بودند و برخى از آنان که به این محافل رفت و آمد مى‏کردند، با مراجعه به آیةاللَّه موسوى اردبیلى، مطالبى را که شنیده بودند به ایشان بازگو مى‏کردند و خواهان پاسخ مناسب بودند.راهنمایى ایشان این بود که سخنان و دلایل آنان را بشنوند ولى پاسخ نگویید بلکه پاسخ را به وقت دیگرى‏موکول نمایند. آنان نیز مطالب فراوانى را یادداشت کرده و پاسخ مناسب را از ایشان دریافت مى‏کردند. براى‏اینکه مطالب مورد استناد جهت تنظیم پاسخ‏ها، دقیق و اصیل باشد، چاره‏اى جز مراجعه به منابع اصلى خودبهائیت نبود و این امر باتوجه به اینکه بهائیان کتابخانه‏اى در اردبیل داشتند، توسط فردى به نام انصارى که خوداز زمره بهائیان بود، میسر گردید، مجموع این پرسش و پاسخ‏ها و یادداشت‏هاى مفصل در مورد بهائیت، درنهایت منجر به تألیف کتابى به نام »جمال الهى« توسط ایشان گردید.

مهاجرت از اردبیل به تهران

گسترش فعالیت‏هاى سیاسى ایشان در اردبیل، باعث شده بود که کنترل و نظارت دستگاه‏هاى امنیتى رژیم‏بسیار شدید شود تا جایى که بر اثر هجوم مکرر مأموران ساواک به منزل ایشان، هرگونه آسایش و امنیت حتّى‏در منزل نیز از ایشان سلب گردید. در نتیجه ایشان ناچار گردیدند به سمت تهران حرکت کنند.

اقامت و فعالیت در تهران

آیة اللَّه موسوى اردبیلى در تابستان 1347 هش وارد تهران شدند و پس از چند روزى، مقدمات لازم جهت‏اقامه نماز جماعت توسط ایشان در مسجد امیرالمؤمنین7 واقع در خیابان نصرت فراهم شد و علیرغم مخالفت‏شدید دوستان و همشهریان با اقامت ایشان در تهران، پس از تهیه مسکن، خانواده ایشان نیز از اردبیل به تهران‏مهاجرت کردند.

پس از اقامت در تهران، گذشته از اقامه نماز جماعت و ایراد سخنرانى در مسجد نصرت تدریس خارج فقه)کتاب خمس( و جلد اول اسفار را براى برخى طلاب جوان و مستعد، آغاز نمودند و علاوه بر آن، حلقه بحث‏فلسفى را نیز با برخى از دوستان همفکر خویش تشکیل دادند و پس از چند صباحى با همکارى و همفکرى‏بعضى از دوستان دیگر مانند شهید آیة اللَّه بهشتى، شهید آیة اللَّه مطهرى، شهید حجة الاسلام مفتح و برخى‏دیگر، تحقیق در علوم قرآن را به صورتى جدى آغاز نمودند. پژوهش عمیق در علوم قرآنى نیازمند مکان‏مناسب و نیز کتابخانه‏اى غنى بود. براى این منظور محلى در جوار مسجد امیرالمؤمنین7 تهیه شد و در آنجا،کتابخانه‏اى اختصاصى جهت استفاده تحقیقاتى تأسیس گردید. علاوه بر آن، جلسات تفسیر قرآن پس از اقامه‏نماز مغرب و عشا، به طور مرتب در مسجد امیرالمؤمنین7 توسط ایشان برگزار مى‏شد.

با توجه به تفکرات الحادى که در آن زمان در ایران شایع و رایج بود، ضرورت تأسیس مرکزى جهت برگزارى‏جلسات سخنرانى، کلاس‏هاى تبیین و بررسى معارف دینى و مسائل عقیدتى و فرهنگى، روز به روز بیشتراحساس مى‏شد. به همین منظور، مسجد و کانون توحید توسط ایشان در خیابان پرچم احداث گردید که‏کلاس‏هاى متعددى توسط سخنرانان و متفکران مذهبى ایران در آنجا برگزار شد. به علاوه، در راستاى همین‏اهداف، مدارس راهنمایى و دبیرستان مفید را نیز در تهران احداث فرمودند. این فعالیت‏ها تا 1357 ادامه‏داشت. در این سال مبارزات ملت مسلمان ایران شکل حادترى به خود گرفت. آیة اللَّه موسوى اردبیلى که یکى‏از نزدیکان حضرت امام و از ارکان انقلاب اسلامى محسوب مى‏شد، در تمامى صحنه‏هاى سیاسى در قبل ازانقلاب و در دهه نخست انقلاب نقش اساسى ایفا نمودند که بیان آنها در این مختصر میسور نیست.

1. فعالیت‏هاى علمى و فرهنگى

تدریس خارج فقه و اصول، تدریس جلد اول منطومه براى طلاب و روحانیون، تدریس کتاب اصول فلسفه وروش رئالیسم، سلسله بحثهاى تکامل، فلسفه تاریخ، و دیگر مباحث مهم فلسفى ضرورى براى دانشجویان،برگزارى جلسات تفسیر براى نمازگزارانى که به مسجد مى‏آمدند، بحث و گفتگو پیرامون مبانى فلسفى و تحقیق در مسائل علوم قرآنى با گروه‏هاى مختلف از متفکران، از جمله اشتغالات علمى و فرهنگى ایشان درمدت اقامت در تهران بود. دامنه این فعالیت‏ها به حدى گسترش یافت که حساسیت رژیم را برانگیخت و درنهایت با یورش مأموران ساواک به مرکز تحقیقات، کلیه وسایل و دستگاه‏هاى آنجا به یغما رفت و کتابخانه نیزتاراج شد به گونه‏اى که فیش‏ها و یادداشت‏هاى محققین شاغل در مؤسسه را غارت نموده و مرکز را به تعطیلى‏کشاندند.

2. تأسیس مؤسسه خیریه مکتب امیرالمؤمنین7

در سال 1348 جهت منسجم کردن اقدامات فرهنگى، ایشان به همراه تنى چند از دوستان، موسسه خیریه‏مکتب امیرالمؤمنین7 را تأسیس کردند که به لطف خداوند از بدو تأسیس تاکنون، منشاء خدمات زیادى شده‏است به گونه‏اى که 3 باب مسجد، یک مرکز فرهنگى، 4 مدرسه راهنمایى و دبیرستان و دانشگاه، تاکنون‏توسط این موسسه تأسیس شده و در حال فعالیت هستند.

فعالیت‏هاى علمى و فرهنگى در دهه اول انقلاب

در دهه اول انقلاب، یعنى از سال 1357 تا سال 1368، به دلیل شرایط خاص کشور، تحولى در زندگى ایشان‏پیش آمد به گونه‏اى که ناچار شدند اوقات فعالیت خود را به دو بخش مستقل و جدا از هم تقسیم نمایند؛ بخش‏اول آن را اشتغالات علمى و فرهنگى و بخش دوم آن را مسائل سیاسى، حکومتى و اجرائى تشکیل مى‏داد. دراین نوشتار، تنها به بخش اول مى‏پردازیم چرا که بخش دوم نیازمند بحث مفصلى است که از حوصله این‏مختصر خارج است.

از جمله اشتغالات جدید ایشان، تدوین قوانین کیفرى، جزائى و حقوقى دادگسترى و انطباق آنها با موازین‏شرع و فقه اسلامى بود. باتوجه به اینکه پاره‏اى از قوانین موضوعه قبل از انقلاب به ویژه قانون مجازات‏عمومى برگرفته از قوانین اروپایى بود، چنین کار گسترده و وسیعى نیازمند صرف وقت فراوانى بود.

براى این منظور کمیسیونى از فقهاء و حقوق دانان تشکیل شد و با همکارى دوستان متفکر و اندیشمند، این‏مهم به انجام رسید و در نهایت قوانین جدید به صورت مدون و مفتح و مطابق با شرع، تنظیم و ارائه گردید.بدیهى است این امر حسب ضرورت و به منظور تدوین قوانین و مقررات منطبق با شرع صورت گرفت و این‏هرگز بدان معنى نیست که آن قانون از جامعیت و کمال برخوردار بوده و فاقد هرگونه نقصانى است بلکه ممکن‏است نیازمند بازنگرى مجدد باشد.

یکى دیگر از مشکلات قوه قضائیه، جایگزینى قضات بازنشسته و تصفیه شده با قضات جدید بود که غالباآشنایى زیادى با کارهاى ادارى نداشتند. باتوجه به این که شرط قضاوت از نظر شرع مقدس اسلام، رسیدن به‏درجه اجتهاد در مبانى فقهى است، ضرورى بود که از فضلاء اهل علم و طلاب حوزه براى قضاوت استفاده‏شود، ولى باتوجه به اینکه در حوزه علمیه قم و نجف، آقایان مدرسین بیشتر کتاب‏هاى عبادات را تدریس‏مى‏نمودند و تدریس کتاب‏هاى قضا، حدود، دیات و قصاص، در حوزه‏ها چندان معمول نبود، کسانى که متعهد بودند در قوه قضائیه کار بکنند، اکثرا با مسائل قضا آشنا نبودند.

از طرف دیگر آنچه در کتب قضا نوشه شده است، تناسب چندانى با اوضاع اجتماعى جوامع امروزى ندارد.

براى حل این دو مشکل به طور همزمان، ایشان تدریس یک دوره خارج کتاب قضا را براى قضات آغاز کردند وهمزمان، کتاب فقه القضا را به رشته تحریر در آوردند و در آن مسائل جدیدى را که در متون فقهى سابق وجودنداشت ولى پیدایش آنها در جوامع فعلى اقتضاى فهم احکام شرعى آنها را دارد، مورد بحث و بررسى قراردادند.

فعالیت علمى دیگر ایشان، بحث و بررسى علمى و فقهى، پیرامون مسائل مهم اقتصادى از قبیل امور بانکى وپولى، معاملات جارى کشور، نظام اقتصادى حاکم بر آن و... بود که به شدت مورد نیاز جمهورى نوپاى اسلامى‏بود و قبل از آن هیچ کار گسترده اجرائى در زمینه آن انجام نگرفته بود.

هجرت مجدد به قم

چهاردهم خرداد 1368 ه.ش حضرت امام خمینى رحلت فرمودند. پس از این حادثه، آیة اللَّه موسوى اردبیلى‏که در دوران حیات حضرت امام؛ بارها تقاضاى کناره‏گیرى از مسئولیت‏ها و پرداختن به اشتغالات علمى را ازایشان نموده و پاسخ منفى شنیده بودند، در شهریور همان سال به قم هجرت نمودند و اشتغالات جدیدى را به‏شرح زیر آغاز کردند:

1. تدریس و بحث و تحقیق

ایشان از ابتداى اقامت مجدد در شهر مقدس قم، آغاز به تدریس خارج فقه و اصول نمودند که در این مدت )تاسال 1379) یک دوره خارج اصول و نیز یک دوره فقه اجرائى اسلام شامل قضا، حدود، قصاص، دیات وشهادات را تدریس نموده و آنها را به رشته تحریر در آورده‏اند که تاکنون کتاب‏هاى فقه القضاء، فقه الحدود والتعزیرات، فقه الدیات و فقه القصاص منتشر شده و کتاب فقه الشهادات آماده طبع مى‏باشد. همچنین در این‏مدت در ایام تعطیل حوزه علمیه قم اقدام به تدریس کتاب شرکت و مباحث اجتهاد و تقلید و بیمه فرمودند که‏از آن میان کتاب فقه الشرکة و کتاب التأمین در یک جلد به طبع رسیده است.

پس از پایان بردن مباحث مهم کیفرى، تدریس مباحث حقوقى و مدنى اسلام را در دستور کار خویش قراردادند که به جهت اهمیّت مضاربه و ابتلاء شدید جامعه به آن، آن را در اولویت قرار داده و تدریس آن را به پایان‏رساندند.

2. تأسیس و اداره دانشگاه )دار العلم( مفید

آیة اللَّه موسوى اردبیلى، از دورانى که در قم مشغول تحصیل بودند، مانند هر طلبه و محصل درد آشنایى درمورد نواقص حوزه مى‏اندیشیدند و آرزو داشتند روزى فرا برسد که این نواقص از حوزه برطرف بشود.

براى حل این مشکلات و نواقص و رفع آنها، هنگامى که ایشان تصمیم به اقامت مجدد در قم، گرفتند، اقدام به‏تأسیس مؤسسه‏اى به نام دانشگاه علوم انسانى )دارالعلم( مفید نمودند. هدف از تأسیس این دانشگاه این است

که علوم مورد نظر اسلام، یعنى علوم انسانى در آن‏جا تدریس شود و نظرات اسلام نیز در ردیف نظرات سایرمکاتب مورد بحث و بررسى قرار گیرد.

تألیفات:

1. فقه القضاء

2. فقه الحدود و التعزیرات

3. فقه الدیات

4. فقه القصاص

5. فقه الشرکة والتأمین

6. فقه المضاربة

7. فقه الشهادات

8. حاشیه بر خیارات مکاسب

9. یک دوره کامل اصول فقه

10. تقریرات‏دروس‏آیات‏عظام‏حکیم‏وخوئى‏در فقه‏واصول)مخطوط(

11. الرسائل الفقهیة )مشتمل بر بحث‏هاى: ربا، تلقیح مصنوعى، ذبیحه اهل کتاب،..( مخطوط

12. مقالاتى در تفسیر قرآن

13. اخلاق )تدریس در دانشگاه مفید( مخطوط

14. چهار جلد اقتصاد )مخطوط(

15. یک دوره اقتصاد اسلامى بر اساس کتاب و سنت )مخطوط(

16. جمال ابهى )در رد بهائیت(

17. رساله عملیه

18. مناسک حج

19. نهج الرشاد )رساله عملیه به زبان عربى(

20. استفتاآت


Link لینک      Comments () نظرات ۱۳۸٩/۱۱/٢۸

Recent Posts مطالب ارسالی جدید بررسی نسبت برخی از اشیاء در شناخت رنگ حرکت دائمی اختراع دستگاه تشخیص رنگ و رنگهای مکمل آن (مخترع کاظم استادی) کتابشناسی عدم تحریف قرآن منتشر شد نمایشگاه خانوادگی نقاشی در گالری توکای قم اختراع دستگاه بومسیلک متحرک (مخترع کاظم استادی) نسبت خط عربی و مسلمانان جهان به تغییر خط کتابشناسی خط فارسی و تغییر خط خط در ایران هولوکاست خط فارسی
My Tags موضوعات کلی کلیات و شرح حال (۳٦) زبان و ادبیات فارسی (۳٠) داستان و متفرقه (٢٥) تاریخ و جغرافیا (۱۸) زبان سرخ (۱٧) هنر (۱٢) فلسفه منطق کلام (۱٢) قرآن و حدیث (۸) طب و علوم کاربردی (۸) اخلاق و عرفان (٧) احکام (٧)
My Friends دسترسی آسان به یوتوبی یاهو ویکی نبشته ویکی فقه ویکی علوم اسلامی وکی پدیا وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی وزارت علوم تحقیقات فناوری همراه اول نگارستان اشراق موسسه پژوهشی فلسفه ایران موزه هنرهای معاصر مشابه یاب روایات مرکز مدیریت حوزه علمیه قم مدرسه طراحی رود آیلند مخابرات 118 لغت نامه دهخدا گوگل مترجم گوگل جستجو گوگل پلاس گوگل ارث گنجور کتابخانه ملی کتابخانه مجلس شورای اسلامی کتابخانه دیجیتال نور کتاب قم کتاب اول فیس بوک فرهنگستان هنر فرهنگستان زبان و ادب فارسی عصر ایران سیستم جامع دانشگاهی گلستان سامانه جامع دانشگاه علمی کاربردی سامانه اعلام حساب خانوار سازمان سنجش سازمان حج و زیارت سازمان ثبت احوال کشور روبیمکث دفتر ریاست جمهوری ایران دفتر آیت الله جوادی آملی درگاه کنسرسیوم محتوای ملی دائره المعارف بزرگ اسلامی دانشنامه جهان اسلام دانشگاه ییل دانشگاه مفید دانشگاه قم دانشگاه علمی کاربردی هنر قم دانشگاه علمی کاربردی دانشگاه آزاد قم دانشگاه ادیان و مذاهب دانش سوم / مدرسه ابتدایی هدایت خبرگزاری کتاب ایران خبرگزاری اهلبیت علیهم السلام خانه کتاب جی میل گوگل تبیان تابناک پایگاه مجلات تخصصی نور پایگاه اندیشوران پایگاه احادیث نور بانک سامان انستیتو تکنولوژی روچستر انجمن هنرهای تجسمی ایران انجمن نجوم ایران انجمن طب سنتی ایران آمازون ارزش یابی مدارک تحصیلی