کاظم استادی

My Address آدرس من


‎Create Your Badge‎ Previous Months آرشیو ماهانه Home صفحه اصلی Archive آرشیو شهریور ٩٥ خرداد ٩٥ اردیبهشت ٩٥ آذر ٩٤ مهر ٩٤ امرداد ٩٤ خرداد ٩٤ آبان ٩۳ شهریور ٩۳ تیر ٩۳ خرداد ٩۳ فروردین ٩۳ بهمن ٩٢ آبان ٩٢ مهر ٩٢ شهریور ٩٢ امرداد ٩٢ فروردین ٩٢ اسفند ٩۱ بهمن ٩۱ دی ٩۱ آبان ٩۱ شهریور ٩۱ تیر ٩۱ خرداد ٩۱ اردیبهشت ٩۱ اسفند ٩٠ بهمن ٩٠ آبان ٩٠ مهر ٩٠ شهریور ٩٠ امرداد ٩٠ تیر ٩٠ اردیبهشت ٩٠ بهمن ۸٩ More ... اطلاعات بیشتر
      kazem ostadi (ارائه نظرات و پیشنهادات شما موجب خوشحالی من خواهد شد)
معرفی نسخه­های خطی تغییر خط by: کاظم استادی

معرفی نسخه­های خطی تغییر خط

و ترجمه منتشر نشده «بیانیه انجمن علمیّه عثمانیّه» در تغییر خط اسلام

 کاظم استادی

  (این مقاله در نشریه آیینه پژوهش منتشر شده است. برای اطلاع دقیق و استفاده از پاورقی ها منابع و تصاویر، به اصل مقاله رجوع کنید)

مقدمه

نسخه­های خطیِ پیرامون موضوعِ «تغییر خط» بسیار اندک هستند. اجمالاً می­توان به چند دلیل، برای انگشت شمار بودن آنها، اشاره کرد:

 

  1. نوپا بودن بحث تغییر خط

شاید نقطه آغاز بحث تغییر خط در دوران معاصر، فراتر از یکصد و پنجاه سال نشود. این موضوع، زمانی مورد توجه قرار گرفت، که کشورهای اروپایی و غربی، پیشرفت­های قابل توجه­ای نمودند. و در شرق، اولیای امور به همین مناسبت، در پی کشف این پیشرفت­ها و یا علت عقب ماندگی های خود، بودند. پس، ابتدا توجهشان به سواد و سواد آموزی و معایب آموزش و خواندن و نوشتن، جلب شد؛ در این زمان زمزمه­های بحث تغییر خط، آغاز کشت. بنابراین، موضوع تغییر خط را از این منظر، می­توان نوظهور دانست، و به همین دلیل، در این زمان اندک، نمی­توان توقع داشت، آثار زیادی، تألیف و در دسترس قرار گرفته باشد.

 2.       پیدایش صنعت چاپ

شاید یکی از دلایل ایجاد بحث تغییر خط، ظهور صنعت چاپ باشد، که پس از مدتهای زیادی  که در غرب رواج داشت، در شرق رواج یافت. و همین، خود باعث نبودن آثار خطی، پیرامون تغییر خط  شد. چون در این دوران، نویسندگان رو به چاپ آوردند. همین قاعده، شامل تمامی کتب در این دوران می­باشد؛ بنابراین، کتابهای با موضوع تغییر خط نیز از این قاعده مستثنا نیستند، و همین علت، سبب انگشت­شماری کتب خطی این آثار، شده است.

  1. 3.       کم حجم و کوچک بودن کتابها

کم حجم و جزوه بودن این آثار، نیز مزید بر دلایل قبل، می­تواند باشد. همان طور که می­دانید، رساله­ها و کتابهای کم حجم، معمولاً در لابلای کتابهای حجیم و یا در وسایل دیگر، فراموش می شوند و یا از بین می روند. و یا اینکه مردم به دلیل کتاب ندانستن آنها، از واگذاریشان به کتابخانه­ها صرف نظر می کنند و گاهی به عنوان یادگاری نزد خود نگه می­دارند.

 4.       فهرست­نویسی نشدن کتابها

همین دلیل سوم، سبب ساز یک پدیده دیگر است. معمولاً در فهرست نویسی کتابهای خطی، بیشتر، توجه به فهرست آثار حجیم است. و آثار جزوه­ای و رساله­های کم حجم، از غافله فهرست نویسی جا می مانند. غالب کتابها و رساله­هایی که پیرامون تغییر خط، تألیف شده است، جزوه­هایی چند برگی هستند و میانگین صفحات آنها از 40 برگ بیشتر نمی­شوند؛ بنابراین طبیعی است که با مراجعه به کتابهای فهرست نویسی کتب خطی، نمی­توان آثار زیادی در این موضوع پیدا نمود.

 5.       خارج نشین بودن نویسندگان قدیمی این موضوع

همان طور که در مقاله دیگرم پیرامون «تاریخچه تغییر خط» مفصل بیان کرده ام، بحث تغییر خط در سه دوره زمانی مختلف پیگیری شده است. که دوره اول آن، می­توانسته باعث وجود کتابهای خطی در این موضوع شود، اما نویسندگان این دوره، تماماً در خارج از ایران زندگی می­کرده­اند. بنابراین روشن است که دسترسی به نوشته­های خطی آنها، نمی­تواند به سادگی میسر گردد.

البته تا حد امکان به اکثر فهرست­های کتابهای خطیِ کشورهای همسایه، مراجعه نمودیم[1]، که هیچ ثمری نیز در پی نداشت.

به هر تقدیر، با زحمت زیاد، به کتابهای گوناگون «فهرست کتب خطی» همانند: فهرست نسخه­های خطی فارسی (6 مجلد) ، فهرستواره دست نوشته های ایران (12 مجلد) و ... ؛ و نیز چهار کتابشناسی پیرامون خط فارسی،  مراجعه نمودم.  و حداقل، تحت عناوین زیر به جستجو پرداختم:

الفبا، خط، رسم­الخط، رسم خط، تغییر خط، معایب خط، خط فارسی، تغییر خط عربی، خط اسلام و ...

همچنین تحت عناوینِ اسامی پیشگامان و نویسندگان قدیمیِ موضوع تغییر خط، نیز به کاوش پرداختم، مانند:

آخوندزاده، ملکم، میرزا رضای ارفع الدوله، طالبوف، مستشارالدوله، میرزا رضا خان افشاربکشلو، میرزا لطفعلی تبریزی، میرزا حسین خان، میرزا کاظم خان، ادیب الممالک، میرزا علی محمد خان اویسی و ...


Read More ... ادامه مطلب
Link لینک      Comments () نظرات ۱۳٩۱/٦/٢٩

دانشنامه خط فارسی by: کاظم استادی

این دانشنامه، 15 مجلد شامل 6000 صفحه پیرامون خط فارسی و تغییر خط، شامل مطالب زیر می باشد

درآمدی بر فلسفه خط (528 ص
خط در ایران 1 و 2 (700 ص
سیر تحول خط عمومی فارسی (200 ص
تاریخچه تغییر خط فارسى (448 ص
فعالان اصلاح الفبا و تغییر خط (448 ص
آخوندزاده و تغییر خط (224 ص
ملکم خان و تغییر خط (240 ص
مجموعه مقالات پیرامون تغییر خط 1 و 2 (1500 ص
حکم فقهی تغییر خط (200 ص
تند نویسی و آینده جدانویسی خط فارسی (200 ص
نویسه­گردانی و متون اسلامی (200 ص
کتابشناسى خط فارسی و تغییر خط (328 ص
هولوکاست خط فارسی (594 ص
مکتب اسلام و تغییر خط (160 ص


علاقمندان به خرید اینترنتی می توانند مبلغ 250 هزار تومان به شماره حساب ملی

0101606661005

به نام کاظم استادی

واریز نمایند و تصویر فیش بعلاوه آدرس دقیق پستی خود را به صورت پیام به این ایمیل

ostadikazem@yahoo.com

ارسال نمایند؛ تا در اسرع وقت از طریق پست برایشان ارسال گردد


Read More ... ادامه مطلب
Link لینک      Comments () نظرات ۱۳٩۱/٦/٢٩

تاریخچه تغییر خط در ایران by: کاظم استادی

تاریخچه اندیشه تغییر خط در ایران

کاظم استادی

 (این مقاله در نشریه آیینه پژوهش منتشر شده است. برای اطلاع دقیق و استفاده از پاورقی ها منابع و تصاویر، به اصل مقاله رجوع کنید)

 مقدمه

بسیاری تصور می­کنند که بحث تغییر خط فارسی، مستقیماً از پی گیری و تلاشهای فتحعلی آخوندزاده، آغاز شده است. و یا هیچ تحلیلی نسبت به عوامل و دلایل ایجاد ایده تغییر خط، ارایه نمی­دهند و پاسخ­گوی سوالاتی از این دست نیستند:

بحث تغییر خط چرا ایجاد می شود؟ و آیا با وجود این عوامل تغییر خط الزامی است؟

چرا اندیشه تغییر کامل خط عربی در قرن سیزدهم و چهاردهم نمایان شده است؟

سیر جغرافیایی اندیشه تغییر خط چگونه بوده است؟

آیا بحث تغییر خط در ایران، از زمان فتحعلی آخوندزاده آغاز شده است؟ یا در دوره های قبل از آخوندزاده تا قرن اول هجری نیز وجود داشته است؟

چرا آخوندزاده به فکر تغییر خط فارسی افتاد؟ و آیا او واقعاً اولین نفر بوده  است؟

چرا پیشگامان فعّال در عرصه تغییر خط، همه در خارج از کشور بوده اند؟

چرا طبقه روشنفکر و غرب گرا، ابتدا به فکر تغییر خط افتاده­اند؟

چه گروه هایی با تغییر خط مخالفند و چرا؟

چرا تلاش برای تغییر خط در ایرانِ قرنِ سیزدهم، به ثمر نرسید؟

و سؤالات بسیاری دیگر.

همانطور که می­دانید، خط با دلایل گوناگونی، همانند : تغییر حکومت، تغییر ابزار نگارش، ورود تکنولوژی، معایب خط، نفوذ فرهنگ جدید و تغییر زبان علم ، تغییر می­کند. این دلایل هر کدام به تنهایی و یا با هم، می توانند علت تغییر خط در کشوری و یا منطقه ای شوند.

به طور حتم اگر موضوع تغییر خط، فارغ از تغییر حکومت­ها در نظر گرفته شود، نمی­تواند زمان معین و روشنی به همراه داشته باشد؛ چرا که عوامل ایجاد کننده آن، اتفاقات لحظه ای نیستند. ابداع خط و کاربرد آن، از جمله­ی اختراعات تدریجی هستند که به مرور زمان تکمیل و یا تغییر پیدا می­کنند. [1]

بنابراین ، تغییر خط در ایران نیز از این قاعده مستثنا نیست. و موضوع تغییر خط در آن دارای تاریخچه­ای طولانی است؛ که به بخش عمده­ای از آن اشاره می­کنیم.

 خط ایرانیان پیش از اسلام

پیش از اسلام و چیرگی مسلمانان بر ایران، زبان و خط ایرانیان پهلوی بود. روی هم رفته، آنچه زبان پهلوی نامیده میشود رشته‌های زبان فارسی میانه را از زمانیکه زبان پارسی باستان فراموش شده تا هنگامیکه الفبای عربی در ایران بکار رفته و فارسی کنونی پدید آمده است، در بردارد. خط پهلوی که نوشته‌های لهجه‌های دوره اشکانی (پهلوی حقیقی) و ساسانی (پارسیک) بدان نوشته می­شده، از آرامی که از خانواده خطهای سامی است گرفته شده و یکی از دشوارترین و پیچیده‌ترین خطهای جهانست.

در فرجامین سالهای دوره ساسانی، دانشمندان و موبدان بعلت دیگر گونیهایی که در زبان ایرانیان روی داده بود، و بیم آن میرفت که «اوستا» کتاب دینی ایرانیان زردشتی، که از نادانیهای اسکندر زیان بسیار دیده بود، دستخوش این دیگرگونیها و فراموشیها گردیده و بازمانده آن نیز پاک از میان برود، بر آن شدند که اوستا را از این گرداب بیمناک و همچنین از غلط خوانی (از دیده تجوید و قرائت) رهانیده و خط رسا و درستی که همه صداهای زبان اوستا را در برداشته و بتوانند با آن زبان اوستا را چنانکه هست بنویسند، پدید آورند. از این رو برای صداهایی که در خط پهلوی نماینده نمیداشت (مانند زبر و زیر و پیش خط کنونی که نمی‌نویسند ولی میخوانند) و چند صدای دیگر که در زبان اوستا بود، ولی در زبان و خط پهلوی نبود، نشانه‌هایی پدید آورده، بخط پهلوی افزودند و بدینسان خط اوستایی یا «دین دبیره» را که یکی از رساترین و بهترین خطهای جهانست پدید آوردند.

ولی باید دانست این خط تنها ویژه‌ی نوشته‌های اوستایی بوده و دیگر کتابها و نامه‌ها و سنگ نبشته‌های این دوره همگی با خط پهلوی بوده است.[2]

 چگونه خط پهلوی جای خود را بخط کوفی داد؟

 چون مسلمانان بر ایران چیره درآمدند و با شکست ایرانیان در جنگ فتح الفتوح، اسلام باین سرزمین راه یافته و جای کیش پیشین ایرانیان را گرفت، خط کوفی که خط کتاب آسمانی دین اسلام بود و با آن پشتیبانی می­شد در زمانی نزدیک به دویست سال، خط پهلوی را پس زده و جای آنرا گرفت، و چون تا اندازه‌‌‌ای آسانتر و بهتر از خط پهلوی می‌بود، بزودی جایی برای خود باز کرده و خط پهلوی را برای همیشه از میدان بدر برد، و از آن پس همه نوشته‌های ایرانیان و زبان فارسی با خط «کوفی» و خط «نسخ» که هر دو از خطهای باستان عربها بود، نوشته می­شد. و خط پهلوی تنها ویژه موبدان و زردشتیانی که باسلام نگرویده بودند و همچنین پارسیان هند، گردیده و نیمه جان باز ماند؛ تا در سده‌های هفتم و هشتم هجری برای همیشه از رده خطهای زنده جهان بیرون رفت.[3]

خط عربی نیز تا سال 146 هجری چندین تغییر را پذیرا شد. اما فعلاً از سر مسامحه، از تغییرات خط عربی تا قرن هشتم هجری و نیز تغییر خط فارسی از خط نسخ به نستعلیق می­گذریم.[4]

اما برای روشن شدن سوالاتی که در ابتدای مقاله، طرح شد و اینکه آیا واقعاً بحث تغییر خط از قرن سیزده آغاز شده است یا نه، لازم است مقدماتی را برای ترسیم فضای بهتر بحث از قرن هشتم هجری به بعد، بیان کنیم تا سیر تاریخی استدلال­ها منطقی شوند.

اگر صبور باشید و همراه ما بمانید، خواهید دید که اکنون، خط تابعی از تکنولوژی است. بنابراین، حرکت صعودی تکنولوژی را شاید بتوان موقتاً کند یا منحرف کرد، ولی این حرکت در طول زمان به سیر مستقیم خود دوباره ادامه می دهد. و همانند آب جاری ، کوتاه ترین مسیر را برای خود انتخاب می­کند.


Read More ... ادامه مطلب
Link لینک      Comments () نظرات ۱۳٩۱/٦/٢٩

Recent Posts مطالب ارسالی جدید بررسی نسبت برخی از اشیاء در شناخت رنگ حرکت دائمی اختراع دستگاه تشخیص رنگ و رنگهای مکمل آن (مخترع کاظم استادی) کتابشناسی عدم تحریف قرآن منتشر شد نمایشگاه خانوادگی نقاشی در گالری توکای قم اختراع دستگاه بومسیلک متحرک (مخترع کاظم استادی) نسبت خط عربی و مسلمانان جهان به تغییر خط کتابشناسی خط فارسی و تغییر خط خط در ایران هولوکاست خط فارسی
My Tags موضوعات کلی کلیات و شرح حال (۳٦) زبان و ادبیات فارسی (۳٠) داستان و متفرقه (٢٥) تاریخ و جغرافیا (۱۸) زبان سرخ (۱٧) هنر (۱٢) فلسفه منطق کلام (۱٢) قرآن و حدیث (۸) طب و علوم کاربردی (۸) اخلاق و عرفان (٧) احکام (٧)
My Friends دسترسی آسان به یوتوبی یاهو ویکی نبشته ویکی فقه ویکی علوم اسلامی وکی پدیا وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی وزارت علوم تحقیقات فناوری همراه اول نگارستان اشراق موسسه پژوهشی فلسفه ایران موزه هنرهای معاصر مشابه یاب روایات مرکز مدیریت حوزه علمیه قم مدرسه طراحی رود آیلند مخابرات 118 لغت نامه دهخدا گوگل مترجم گوگل جستجو گوگل پلاس گوگل ارث گنجور کتابخانه ملی کتابخانه مجلس شورای اسلامی کتابخانه دیجیتال نور کتاب قم کتاب اول فیس بوک فرهنگستان هنر فرهنگستان زبان و ادب فارسی عصر ایران سیستم جامع دانشگاهی گلستان سامانه جامع دانشگاه علمی کاربردی سامانه اعلام حساب خانوار سازمان سنجش سازمان حج و زیارت سازمان ثبت احوال کشور روبیمکث دفتر ریاست جمهوری ایران دفتر آیت الله جوادی آملی درگاه کنسرسیوم محتوای ملی دائره المعارف بزرگ اسلامی دانشنامه جهان اسلام دانشگاه ییل دانشگاه مفید دانشگاه قم دانشگاه علمی کاربردی هنر قم دانشگاه علمی کاربردی دانشگاه آزاد قم دانشگاه ادیان و مذاهب دانش سوم / مدرسه ابتدایی هدایت خبرگزاری کتاب ایران خبرگزاری اهلبیت علیهم السلام خانه کتاب جی میل گوگل تبیان تابناک پایگاه مجلات تخصصی نور پایگاه اندیشوران پایگاه احادیث نور بانک سامان انستیتو تکنولوژی روچستر انجمن هنرهای تجسمی ایران انجمن نجوم ایران انجمن طب سنتی ایران آمازون ارزش یابی مدارک تحصیلی